Dieta przy migrenie przewlekłej – co jeść, a czego unikać
Wprowadzenie: Choć każda migrena jest inna, wielu pacjentów zauważa związek między dietą a napadami. Zdrowe odżywianie może zmniejszać częstotliwość i nasilenie bólów głowy. Migrena dotyka 10–14% społeczeństwa (nie tylko w Polsce), a 1,5–3% cierpi na jej przewlekłą postać (powyżej 15 dni bólu w miesiącu). Warto zatem przyjrzeć się diecie „przeciwbólowej” – takiej, która wspiera pracę mózgu i ogranicza czynniki wyzwalające bóle.
Produkty wspierające mózg i hamujące stany zapalne
Dieta bogata w antyoksydanty i składniki neuroprotekcyjne to dobry kierunek. Jak wylicza M. Pielichowska, głównym pokarmem dla mózgu są ciemnozielone warzywa liściaste: brokuły, kapusta pak choi, szparagi, rukola, roszponka (zawierają dużo chlorofilu i magnezu). Z kolei owoce jagodowe (np. borówki, truskawki) dostarczają przeciwutleniaczy, zwalczając nadmiar wolnych rodników. Inne polecane produkty to marchewki (beta-karoten), rośliny strączkowe – np. soczewica (błonnik, białko i wsparcie jelit), a także ryby i orzechy włoskie (źródła kwasów omega-3) oraz oliwa z oliwek (bogata w polifenole o działaniu przeciwzapalnym). Włączając te składniki, dostarczamy mózgowi magnezu, witamin z grupy B oraz substancji antyzapalnych, które pomagają „uspokoić” migrenowy stan zapalny.
Czego unikać w diecie?
Z diety warto wykluczyć lub ograniczyć produkty mogące wywoływać stan zapalny czy pobudzać naczynia mózgowe. Szczególnie szkodliwe są tłuszcze trans (występujące w fast foodach, chipsach, ciastkach „z supermarketu”), a także nadmiar cukru, który w połączeniu z tłuszczem działa jako „najsilniejsze połączenie smakowe”, ale jest niezwykle obciążające dla organizmu. Specjaliści zwracają też uwagę na tłuszcze nasycone z obfitych mięs (np. wołowina, tłusta wieprzowina) – w dużych ilościach mogą nasilać procesy zapalne w organizmie. Migrena wręcz „lubi” wysoko przetworzoną żywność: gotowe zupy w proszku, tłuste przekąski i dania typu instant. Z kolei spożywanie produktów wyzwalających tzw. tyraminę może wywołać atak migreny u osób predysponowanych. Należą do nich sery pleśniowe i dojrzewające, czerwone wino, kakao, owoce cytrusowe, orzechy i czekolada. Choć trudno jest eliminować wszystko, warto obserwować swoje ciało – jeśli któryś pokarm wywołuje charakterystyczny ból, najlepiej go unikać. Podkreśla to także specjalistka od żywienia mówiąc o diecie – kluczowa jest regularność posiłków i regularny tryb życia: stałe pory snu i pracy pomagają uniknąć tzw. „migreny weekendowej”.
Jak się odżywiać podczas ataku migreny?
Gdy atak już się pojawi, jedzenie też może pomagać – i nie szkodzić. Zaleca się lekkostrawne posiłki o neutralnej temperaturze (nie za zimne ani gorące). Dobry wybór to np. delikatna kasza jaglana czy płatki owsiane zamiast ciężkiego białego pieczywa. Unikaj dużych objętości: pacjent z nudnościami czy wymiotami zazwyczaj lepiej toleruje małe porcje. Ciepła zupa-krem (nie gotowana wrząco) może nawadniać i dostarczać potrzebnych składników bez obciążania żołądka. Ważne jest także nawadnianie – podczas migreny dobrze popijać wodę czy słaby napar ziołowy, aby uniknąć odwodnienia.
Dieta przeciwmigrenowa bazuje na odżywczym, przeciwzapalnym pożywieniu i unikaniu produktów silnie pobudzających. Stawiaj na ciemnozielone warzywa liściaste, jagody, ryby, orzechy, pełnoziarniste kasze i zdrowe tłuszcze (oliwa, orzechy). Ogranicz fast-foody, przetworzone przekąski, cukier i tłuszcze trans. Pamiętaj też o regularnych posiłkach i piciu odpowiedniej ilości wody. Choć dieta sama nie „wyleczy” migreny, to może zmniejszyć liczbę ataków i ich nasilenie, co poprawi komfort codziennego życia.
Źródła: Przedstawione informacje bazują na relacjach specjalistów i aktualnej wiedzy o migrenie (m.in. materiały polskiego programu B.133, wywiady ekspertów z Chorób Mózgu oraz dane epidemiologiczne).
Artykuł powstał w ramach projektu edukacyjnego dotyczącego migreny przewlekłej. Sponsorem kampanii jest firma Teva Pharmaceutical.